छुवाछूतको कारण दलित परिवार डेराबाट हटनु पर्ने समाचार कान्तिपुर दैनिक पत्रिका बाट सुन्दा हाम्रो ध्यान आकर्षण भएको छ । कास्की पोखरा सिर्जनाचोक निवासी सकुन्तला गिरीका परिवारले दलित बसेको घर जुठो हुन्छ भनि घरमा बस्न दिएनन । यो घटना दलित प्रति गर्ने अपमान, अन्याय, अत्याचारका अनेकौ श्रृखल्ला मध्ये एउटा अशं हो । अझै बर्वर विभत्स अन्यायका क्रुरुर दिनहरु बोकेको निरकुश सामन्ती सत्ता जीवित छ ।

पोखरा, मिति २०६६ जेठ १२ गते मँगलबार छुवाछूतको कारण दलित परिवार डेराबाट हटनु पर्ने समाचार कान्तिपुर दैनिक पत्रिका बाट सुन्दा हाम्रो ध्यान आकर्षण भएको छ । कास्की पोखरा सिर्जनाचोक निवासी सकुन्तला गिरीका परिवारले दलित बसेको घर जुठो हुन्छ भनि घरमा बस्न दिएनन । भीम बहादुर बिश्वकर्माले दश दिनकि सुत्केरी श्रीमति र परिवार लिएर कोठा भित्र प्रवेश गरेको केही समयमा दलित भन्ने थाहा पाएपछि तत्काल घर छोडन दवाव दिए । के जात हौ भनि प्रश्न गर्दा भीम बहादुरले हामी त ूबिश्वकर्मा ूहौ दीदी भन्दा सकुन्तला गिरीले तिमी तल्लो जातको रहेछौ । हामी तल्लो जातकालाई बस्न दिदैनौ तिमी तुरुन्त गई हाल भनि अपमानपर्ूबक कोठाबाट लखेटिन ।

यो घटना दलित प्रति गर्ने अपमान, अन्याय, अत्याचारका अनेकौ श्रृखल्ला मध्ये एउटा अशं हो । अझै बर्वर विभत्स अन्यायका क्रुरुर दिनहरु बोकेको निरकुश सामन्ती सत्ता जीवित छ । अहिले सरकारमात्र फेरिएको छ सत्ता फेरिएको छैन । पछौटे प्रतिक्रियावादी आदतका सत्ताहरुलाई ध्वत गर्न अब हामी दलितहरु नै अपराजित शक्तिको रुपमा उठनै पर्छ । हामी दलितहरु जहाँ जुनजुन धार बिचारमा छौ, त्यहीबाट छुवाछूतलाई बचाई राख्ने अन्यायपर्ूण्ा सबै खाले प्रवृतिहरुको विरुद्ध निर्मम संर्घष्ामा उठनै पर्छ ।

अब हामी एउटा जीतको लागि हजारौ हारहरुको सामना गर्दै सहादतकोर् इतिहास रचेर अगाडी बढनै पर्छ । हिजो हामी देशको लागि, पार्टर्ीीे सचेत लक्ष्यको लागि रगतको कोटा बुझायौ । अब विशिष्टकृत रुपमा दलित मुक्तिमा लागि फेरि हामीले बलिदानको कोटा नबुझाएर हामी छुवाछूतको पीडाबाट मुक्त हुनै सक्दैनौ । भिषण रत्न स्नानबाट नगुज्ररी आधिमय रुपान्तरणका क्षणहरु दलित गरीबको जीवनमा आउनै सक्दैनन ।

आत्मसंर्घष्ा, अन्तरसंर्घष्ा र बर्गसंर्घषका तुफानी बेगले धक्का नदिई छुवाछूतको कालो पहाडलाई हामी भक्ताउनै सक्दैनौ । एक पटक हामी हाम्रो बर्ग चिन्तन हामीले रोजेको दिशाा र यसका आन्दोलनका मोडहरुलाई हेरौ र शश्लेषण गरौ । हाम्रा मुक्तिका सचेत पहलहरुलाई केलाउ त्यो दलित मुक्तिको महान आन्दोलन संग जोडदै लगौ । जहाँ जातिय आन्दोलन र बर्गीय आन्दोलनको दर्ुइ पर््रबगहरुको उचित संयोजन गरौ । यो अपराजित शक्ति हुनेछ । यसबाट हामी अछूत बनेर अन्यायको घुटपिएर बाच्ने दिनहरु अन्त्य भएको देख्नेछौ ।

सत्तामा शक्तिमा र अधिकारमा दलितको पहुच नभैकन हामी छूवाछूतको हथकडी चुडांउनै सक्दैनौ । त्यसकारण दलितको राज्यसत्ता माथिको सहभागिताको प्रश्न नै संर्घष्ाको केन्द्रीय प्रश्नको रुपमा उठाउ । अब हामी एकिकृत दलित संघषको थालनी गर्ने परिबेस सृजना गरौ । एक पटक सोचौ, यो शासन सत्ता भित्र दलित मुक्ति खोज्ने या दलित, गरीबका सबै खाले शोषणबाट मुक्त हुने अगग्रामी साशन स्थापना गर्ने आम रुपान्तरणको संर्घष्ामा अग्रसर रहने - यो मुद्धा हामी दलितको लागि प्रधान सवाल हो । नेपाली समाजको स्थिर पुरानो शामन्ती चरीत्र र व्यवहार फेरौन हामी दलित जुझारु शक्तिहरुले । हामी आहृवान गर्न चाहन्छौ, हाम्रा सबै पछौटे सँकर्ीण्ा सोचहरु फालेर जुटौ, एक ढिक्का हौ, कस्ले एकताबद्ध हुन दिदैन दलितलाइ त्यसको बिरुद्धमा भिषण साँस्कृतिक संर्घष्ा चालु राखौ ।

प्रेषित
मोतीलाल नेपाली
डि.एन.एफ.- नेपाल
काठमाण्डौ ।